ข้ามไปยังเนื้อหา
PJM

เปิดประชุม COP31 ที่อันตัลยา เลขาฯ ยูเอ็นเร่งผู้นำโลกจริงจังกับวิกฤตภูมิอากาศ

การประชุมสุดยอดด้านสภาพภูมิอากาศของสหประชาชาติที่ตุรกีเริ่มขึ้นเมื่อ 9 พฤศจิกายน ท่ามกลางความเห็นต่างเรื่องเงินช่วยเหลือประเทศกำลังพัฒนา และเป้าหมายเปลี่ยนคำสัญญาให้เป็นการลงมือทำ

PJM Newsroom (เขียนโดยใช้ AI ช่วย)เผยแพร่ Read in English →

ประเด็นสำคัญ

  • การประชุม COP31 เปิดฉากที่เมืองอันตัลยา ประเทศตุรกี เมื่อวันจันทร์ที่ 9 พฤศจิกายน 2569 และจะดำเนินไปจนถึง 20 พฤศจิกายน โดยมีการประชุมระดับผู้นำในวันที่ 11–12 พฤศจิกายน
  • ตุรกีเป็นประธานการประชุม ส่วนคริส โบเวน รัฐมนตรีด้านสภาพภูมิอากาศของออสเตรเลีย เป็นผู้นำการเจรจา
  • ประเด็นแรกที่ถกเถียงกันคือจะบรรจุเรื่องเงินสนับสนุนประเทศกำลังพัฒนาไว้ในวาระทางการหรือไม่ ตามรายงานของ AFP
  • ตุรกีเสนอเป้าหมายปี 2035 ให้ไฟฟ้าคิดเป็น 35% ของการใช้พลังงานขั้นสุดท้ายของโลก
  • รายงานของโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติคาดว่าโลกจะร้อนขึ้นราว 2.6 องศาเซลเซียสในศตวรรษนี้ แม้ทุกประเทศจะทำตามคำมั่นครบ

การประชุมรัฐภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สมัยที่ 31 หรือ COP31 เปิดฉากขึ้นแล้วเมื่อวันจันทร์ที่ 9 พฤศจิกายน ที่ศูนย์แสดงสินค้าในเมืองอันตัลยา ริมทะเลเมดิเตอร์เรเนียนของตุรกี สำนักข่าว AFP และสำนักข่าวอนาโดลูของตุรกีรายงานว่า ผู้เข้าร่วมหลายพันคน ทั้งผู้นำประเทศ รัฐมนตรี ผู้เจรจา นักวิทยาศาสตร์ และภาคประชาสังคม จะหารือกันนานสองสัปดาห์จนถึงวันที่ 20 พฤศจิกายน โดยมีการประชุมระดับผู้นำโลกในวันที่ 11–12 พฤศจิกายน

เลขาธิการยูเอ็นเตือนโลกเข้าสู่ยุคสภาพอากาศสุดขั้ว

ตามรายงานของ AFP อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ เรียกร้องให้ผู้นำโลกจริงจังกับวิกฤตนี้มากขึ้น โดยระบุในแถลงการณ์ว่าโลกได้ก้าวเข้าสู่ยุคใหม่ของสภาพอากาศสุดขั้วแล้ว เขาขอให้ทุกประเทศลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกให้เร็วขึ้น เร่งการเปลี่ยนผ่านออกจากเชื้อเพลิงฟอสซิลอย่างเป็นธรรม และส่งมอบเงินทุนรวมถึงการคุ้มครองที่ประเทศเปราะบางต้องการ

AFP ระบุว่าตลอดปีที่ผ่านมามีทั้งคลื่นความร้อนในยุโรป ไฟป่าครั้งใหญ่ในอินโดนีเซีย และน้ำท่วมรุนแรงในเนปาล ซึ่งปรากฏการณ์เอลนีโญที่แรงผิดปกติทำให้หนักขึ้น ขณะที่อนาโดลูรายงานว่าน้ำท่วม คลื่นความร้อน และภัยแล้งยาวนานในรอบปี ทำให้เสียงเรียกร้องให้ลดการปล่อยก๊าซและเพิ่มความช่วยเหลือทางการเงินดังขึ้น

ตุรกีเป็นประธาน ออสเตรเลียคุมการเจรจา

การประชุมครั้งนี้มีรูปแบบที่ไม่เหมือนครั้งก่อน ตุรกีทำหน้าที่ประธาน ส่วนคริส โบเวน รัฐมนตรีกระทรวงการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและพลังงานของออสเตรเลีย เป็นผู้นำการเจรจา AFP รายงานว่าข้อตกลงนี้ช่วยยุติข้อพิพาทว่าใครจะเป็นเจ้าภาพ ประธาน COP31 คือ มูรัต คูรุม รัฐมนตรีสิ่งแวดล้อมของตุรกี ซึ่งกล่าวในพิธีเปิดว่าความล่าช้าเป็นหนึ่งในต้นทุนที่หนักที่สุดของการรับมือโลกร้อน

ทั้งสองประเทศวางให้ COP31 เป็นการประชุมแห่งการลงมือทำ อนาโดลูรายงานว่าธีมทางการเน้นการเปลี่ยนคำมั่นที่ให้ไว้แล้วให้กลายเป็นผลลัพธ์ที่วัดได้ แทนที่จะเพิ่มคำสัญญาใหม่

เงินช่วยเหลือ ประเด็นร้อนตั้งแต่วันแรก

AFP รายงานว่าผู้เจรจายังหารือกันจนดึกคืนวันอาทิตย์ เรื่องข้อเรียกร้องของประเทศกำลังพัฒนาที่ต้องการให้การเงินเพื่อสภาพภูมิอากาศอยู่ในวาระทางการ หัวหน้าคณะผู้แทนของกรีนพีซในการประชุมครั้งนี้บอกกับ AFP ว่าการเริ่มต้นการเจรจาค่อนข้างยาก เพราะประเทศพัฒนาแล้วไม่ต้องการบรรจุเวทีหารือที่ตกลงกันไว้ใน COP30 ที่บราซิล ซึ่งว่าด้วยการที่ประเทศร่ำรวยจะสนับสนุนเงินแก่ประเทศยากจน

แหล่งข่าวรายหนึ่งบอกกับ AFP ว่าจะมีการเพิ่มแผนงานด้านการเงินเพื่อสภาพภูมิอากาศเข้าไปในวาระ ส่วนข้อเสนอของกลุ่มประเทศแอฟริกาให้เพิ่มเงินช่วยการปรับตัวเป็นสามเท่า เช่น เงินสร้างกำแพงกันคลื่นหรือพัฒนาพืชทนแล้ง จะไม่มีวาระแยกเฉพาะ แต่จะหยิบยกขึ้นมาหารือในวาระอื่นแทน นอกจากนี้ AFP ยังรายงานว่าเจ้าหน้าที่อาวุโสของสหภาพยุโรปเตือนเมื่อสัปดาห์ก่อนว่ายังไม่มีเจตจำนงทางการเมืองที่จะให้คำมั่นด้านเงินทุนเพิ่มเติมในการประชุมครั้งนี้

อนาโดลูอ้างรายงานช่องว่างการปล่อยก๊าซเรือนกระจกปี 2026 ของโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) ซึ่งประเมินว่าภายในปี 2035 ประเทศกำลังพัฒนาจะต้องใช้เงินราว 305,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปีเพื่อปรับตัวรับมือสภาพภูมิอากาศ ขณะที่เงินสนับสนุนการปรับตัวจากภาครัฐระหว่างประเทศในปี 2024 อยู่ที่ราว 28,200–31,700 ล้านดอลลาร์สหรัฐเท่านั้น

เป้าหมายใหม่ด้านไฟฟ้าและประสิทธิภาพพลังงาน

อนาโดลูรายงานว่าตุรกีเสนอเป้าหมายแบบสมัครใจสำหรับปี 2035 ได้แก่ ให้ไฟฟ้าคิดเป็น 35% ของการใช้พลังงานขั้นสุดท้ายของโลก ลดความเข้มของการใช้พลังงานในอาคารลงอย่างน้อย 25% และให้อัตราการนำวัสดุกลับมาใช้หมุนเวียนอยู่ที่อย่างน้อย 15% ข้อมูลจาก AFP ระบุว่าปัจจุบันไฟฟ้าตอบสนองความต้องการพลังงานของโลกได้ราว 20% สหภาพยุโรปต้องการให้การเปลี่ยนมาใช้ไฟฟ้าเป็นพลังงานสะอาด ซึ่ง AFP มองว่าอาจทำให้เกิดการถกเถียงเรื่องบทบาทของน้ำมัน ก๊าซ และถ่านหิน

เชื้อเพลิงฟอสซิลยังเป็นประเด็นที่แบ่งขั้ว ใน COP28 ที่ดูไบเมื่อปี 2023 ประเทศต่าง ๆ ตกลงจะเปลี่ยนผ่านออกจากเชื้อเพลิงฟอสซิล แต่ COP30 ที่บราซิลปิดฉากโดยไม่มีการกล่าวถึงเชื้อเพลิงฟอสซิลอย่างชัดเจน หลังประเทศผู้ผลิตน้ำมันคัดค้าน บราซิลจึงจัดทำแผนแนวทางแบบสมัครใจให้แต่ละประเทศนำไปปรับใช้แทน ตามรายงานของ AFP

ประเด็นที่ต้องติดตาม

ผู้สังเกตการณ์ที่ AFP อ้างถึงคาดว่าการประชุมครั้งนี้อาจไม่มีความคืบหน้าครั้งใหญ่นัก เพราะหลายประเทศกำลังรับมือกับราคาน้ำมันที่พุ่งขึ้นและความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ เมื่อเดือนกันยายน สหประชาชาติเตือนว่าอุณหภูมิโลกมีแนวโน้มจะสูงเกิน 1.5 องศาเซลเซียสเหนือระดับก่อนยุคอุตสาหกรรม ซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุดของความตกลงปารีส ส่วนรายงานของ UNEP ที่อนาโดลูอ้างถึงคาดว่าโลกจะร้อนขึ้นราว 2.6 องศาเซลเซียสในศตวรรษนี้ แม้ทุกประเทศจะทำตามคำมั่นที่ให้ไว้ครบถ้วน AFP ยังรายงานว่ารัฐบาลสหรัฐฯ ไม่ได้ส่งเจ้าหน้าที่มาร่วมประชุม แต่คาดว่าจะมีคณะผู้แทนจากรัฐสภาสหรัฐฯ เดินทางมาที่อันตัลยา

สิ่งแวดล้อม

ประชุมผู้นำ COP31: กูเตอร์เรสเสนอข้อตกลงความเป็นธรรมด้านภูมิอากาศ ขณะเป้าไฟฟ้า 35% ยังถกเถียง

เลขาธิการสหประชาชาติเสนอข้อตกลงสี่เสาหลักและเรียกร้องให้เก็บภาษีกำไรส่วนเกินของบริษัทน้ำมันในการประชุมผู้นำที่อันตัลยา ส่วนข้อเสนอของตุรกีให้เพิ่มสัดส่วนไฟฟ้าในการใช้พลังงานโลกถูกหลายประเทศคัดค้าน

สิ่งแวดล้อม

WMO ชี้ปี 2569 ติดอันดับ 1 ใน 4 ปีที่ร้อนที่สุด ขณะเอลนีโญกำลังแรงขึ้น

รายงานสภาพภูมิอากาศล่าสุดขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก เผยแพร่วันเปิดประชุม COP31 ที่อันตัลยา พบระดับน้ำทะเลและความร้อนในมหาสมุทรสูงเป็นประวัติการณ์ และเอลนีโญที่อาจลากความร้อนและสภาพอากาศสุดขั้วไปถึงปี 2570

สิ่งแวดล้อม

ปราโบโวขอโทษมาเลเซียและสิงคโปร์กลางเวทีอาเซียน กรณีหมอกควันจากไฟป่าอินโดนีเซีย

ประธานาธิบดีอินโดนีเซียกล่าวที่กรุงมะนิลาว่า ไฟป่าที่ใช้เวลาเกือบ 4 เดือนกว่าจะควบคุมได้ทำให้หมอกควันข้ามพรมแดน พร้อมเปิดตัวเลขการดำเนินการกับบริษัทที่เกี่ยวข้อง