อีโบลาในคองโกทะลุ 11,000 ราย WHO เตือนความไม่สงบกำลังฉุดการควบคุมโรค
ตัวเลขทางการของคองโกระบุผู้ติดเชื้ออีโบลาสายพันธุ์บุนดิบูเกียว 11,042 ราย เสียชีวิต 5,387 ราย หนักที่สุดในประวัติศาสตร์ประเทศ ขณะที่เคนยาปล่อยผู้ป่วยรายสุดท้ายกลับบ้านและเริ่มนับถอยหลัง 42 วัน
ประเด็นสำคัญ
- รัฐบาลคองโกรายงานผู้ติดเชื้ออีโบลา 11,042 ราย และเสียชีวิตอย่างน้อย 5,387 ราย นับเป็นการระบาดที่ใหญ่และรุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ประเทศ ตามรายงานของอัลจาซีราและรอยเตอร์
- ต้นเหตุคือไวรัสบุนดิบูเกียว ซึ่งยังไม่มีวัคซีนหรือยารักษาที่พัฒนาขึ้นสำหรับสายพันธุ์นี้โดยเฉพาะ และลามไปแล้ว 8 จาก 26 จังหวัดของคองโก ตามรายงานของอัลจาซีรา
- ดร.เทดรอส อัดฮานอม เกเบรเยซุส ผู้อำนวยการใหญ่ WHO แถลงต่อประเทศสมาชิกเมื่อ 11 พ.ย. ว่าความไม่สงบเป็นอุปสรรคใหญ่ที่สุดข้อหนึ่ง และติดตามผู้สัมผัสไม่ได้แล้วกว่า 1,000 คน
- เคนยาปล่อยผู้ป่วยอีโบลารายสุดท้ายออกจากโรงพยาบาล และเริ่มนับถอยหลัง 42 วันเพื่อประกาศเป็นประเทศปลอดโรค ตามรายงานของเอพีและ WHO
- อัลจาซีรารายงานว่า มีเพียงการระบาดในแอฟริกาตะวันตกช่วงปี 2557–2559 เท่านั้นที่ใหญ่และรุนแรงกว่าครั้งนี้
การระบาดของโรคอีโบลาในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกมีผู้ติดเชื้อทะลุ 11,000 รายแล้ว ตัวเลขทางการที่รัฐบาลคองโกเผยแพร่ในสัปดาห์นี้ระบุผู้ป่วยยืนยัน 11,042 ราย และผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 5,387 ราย ตามรายงานของสำนักข่าวอัลจาซีราร่วมกับรอยเตอร์ ถือเป็นการระบาดของอีโบลาที่ใหญ่และคร่าชีวิตผู้คนมากที่สุดเท่าที่คองโกเคยเผชิญ ต่อมาในวันพุธที่ 11 พฤศจิกายน ดร.เทดรอส อัดฮานอม เกเบรเยซุส ผู้อำนวยการใหญ่องค์การอนามัยโลก (WHO) แถลงต่อประเทศสมาชิกที่นครเจนีวาว่า สถานการณ์ยังห่างไกลจากการควบคุมได้ และความรุนแรงในพื้นที่ระบาดกำลังเป็นตัวถ่วงงานรับมือโรค
ใหญ่เป็นอันดับสองเท่าที่เคยบันทึก
อัลจาซีรารายงานว่า มีการระบาดของอีโบลาเพียงครั้งเดียวที่ใหญ่กว่าครั้งนี้ คือการระบาดในแอฟริกาตะวันตกระหว่างปี 2557 ถึง 2559 ซึ่งมีผู้ติดเชื้อกว่า 28,600 คน และเสียชีวิตกว่า 11,000 คน สำหรับรอบนี้ เชื้อได้กระจายไปแล้ว 8 จังหวัดจากทั้งหมด 26 จังหวัดของคองโก และผู้เสียชีวิตจำนวนมากเสียชีวิตนอกศูนย์รักษา
นอกจากนี้ยังพบผู้ป่วยที่เชื่อมโยงกับคองโกในภูมิภาคแอฟริกาตะวันออก แอฟริกากลาง และแอฟริกาตะวันตก อัลจาซีราระบุว่า ทำให้การระบาดครั้งนี้มีขอบเขตทางภูมิศาสตร์กว้างที่สุดเท่าที่เคยเกิดขึ้นในทวีปแอฟริกา รายงานยังชี้ว่าการตรวจพบที่ล่าช้า ความขัดแย้งทางอาวุธ และระบบสาธารณสุขที่รับภาระเกินกำลัง เป็นเหตุให้ไวรัสแพร่เร็วกว่าการระบาดครั้งก่อน ๆ
สายพันธุ์หายากที่ยังไม่มีวัคซีนเฉพาะ
ต้นเหตุของการระบาดรอบนี้คือไวรัสบุนดิบูเกียว ซึ่งเป็นอีโบลาสายพันธุ์ที่พบได้ไม่บ่อย อัลจาซีราระบุว่ายังไม่มีวัคซีนหรือยารักษาที่ถูกพัฒนาขึ้นสำหรับสายพันธุ์นี้โดยเฉพาะ และผู้ติดเชื้อราวครึ่งหนึ่งเสียชีวิต
ในการแถลงเมื่อ 11 พฤศจิกายน ดร.เทดรอสกล่าวว่า การทดลองวัคซีน Ervebo เริ่มต้นไปแล้วเมื่อเดือนที่แล้ว และคณะผู้เชี่ยวชาญของ WHO แนะนำให้เพิ่มวัคซีนต้นแบบอีกสองตัวที่ออกแบบมาสำหรับไวรัสบุนดิบูเกียว ส่วนอัลจาซีรารายงานว่า WHO คาดว่าจะได้ผลการทดลองวัคซีนดังกล่าวในช่วงต้นปี 2570 ทั้งนี้ ผู้อำนวยการใหญ่ WHO ย้ำว่าวัคซีนไม่อาจทดแทนมาตรการพื้นฐานของการควบคุมโรค เช่น การดูแลผู้ป่วยตั้งแต่เนิ่น ๆ การติดตามผู้สัมผัส การแยกกัก และการฝังศพอย่างปลอดภัย
ความไม่สงบกลายเป็นอุปสรรคหลัก
ดร.เทดรอสระบุว่า ความไม่ปลอดภัยในพื้นที่กลายเป็นหนึ่งในอุปสรรคใหญ่ที่สุดของการหยุดยั้งไวรัส โดยเหตุโจมตีพื้นที่ Cantine-Aloya เมื่อสัปดาห์ก่อน ทำให้พลเรือนเสียชีวิต 66 คน ในจำนวนนี้มีบุคลากรสาธารณสุข 3 คน และสถานพยาบาล 3 แห่งถูกปล้นและเผา ผลที่ตามมาคือทีมงานไม่สามารถติดตามผู้สัมผัสได้กว่า 1,000 คน และยังหาผู้ป่วยยืนยันอีก 3 รายไม่พบ
ผู้อำนวยการใหญ่ WHO ยังยกตัวอย่างเหตุการณ์อื่น เช่น การยิงปืนใกล้ศูนย์รักษา ความพยายามวางเพลิงศูนย์รักษาอีกแห่ง และการข่มขู่เจ้าหน้าที่ พร้อมเตือนว่าการจ่ายค่าตอบแทนล่าช้าให้ผู้ปฏิบัติงานแนวหน้าอาจนำไปสู่การหยุดงานและความตึงเครียดในชุมชน แม้การแพร่เชื้อจะชะลอลงในบางพื้นที่และมีผู้หายป่วยแล้วเกือบ 3,000 คน แต่ยังคงมีจุดระบาดใหม่เกิดขึ้นต่อเนื่อง
เคนยาเริ่มนับถอยหลังสู่สถานะปลอดอีโบลา
ข่าวดีมาจากเคนยา เมื่อวันพุธ นายอาเดน ดูอาเล รัฐมนตรีสาธารณสุขเคนยา แถลงที่กรุงไนโรบีว่า ผู้ป่วยอีโบลารายสุดท้ายของประเทศได้กลับบ้านแล้ว และเริ่มนับถอยหลัง 42 วันเพื่อประกาศเป็นประเทศปลอดโรค ตามรายงานของเอพีที่อัลจาซีรานำมาเผยแพร่ เคนยามีผู้ป่วยยืนยัน 9 ราย ทั้งหมดเชื่อมโยงกับผู้ป่วยรายแรกที่เดินทางจากคองโกผ่านยูกันดา ในจำนวนนี้เสียชีวิต 2 ราย และหายดี 7 ราย
WHO ระบุว่าไนจีเรียพบผู้ป่วยนำเข้า 1 ราย เป็นพลเมืองสวิสที่ถูกส่งตัวกลับไปยังสวิตเซอร์แลนด์แล้ว ดร.เทดรอสยังย้ำข้อเรียกร้องให้ประเทศที่ใช้มาตรการห้ามเดินทางแบบเหมารวมยกเลิกมาตรการเหล่านั้น โดยให้เหตุผลว่ามาตรการที่ตรงเป้าและอิงหลักฐานได้ผลดีกว่า และไม่ทำให้ประเทศต่าง ๆ ลังเลที่จะรายงานข้อมูลอย่างโปร่งใส
ขั้นต่อไปที่ต้องจับตา
ดร.เทดรอสกล่าวว่า รัฐบาลคองโกได้ขยายแผนรับมือระดับชาติไปจนถึงเดือนมกราคม 2570 ขณะที่ WHO และศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งแอฟริกา (Africa CDC) กำลังปรับปรุงแผนระดับทวีป เขาขอให้ประเทศสมาชิกและหน่วยงานพันธมิตรช่วยเปิดทางเข้าถึงพื้นที่อย่างปลอดภัย ขยายงานภาคสนาม จ่ายค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่แนวหน้าตรงเวลา และให้ชุมชนเป็นศูนย์กลางของการรับมือ ส่วนที่เคนยา รัฐมนตรีดูอาเลระบุว่ามาตรการป้องกันจะยังคงดำเนินต่อไปจนถึงวันที่ 23 ธันวาคม